Czym są formacje świecowe?

Formacje świecowe to ściśle określone układy jednej lub kilku świec na wykresie cenowym, sygnalizujące prawdopodobny kierunek przyszłego ruchu ceny. Ich budowa zakłada istnienie korpusu (obszaru między otwarciem i zamknięciem) oraz dolnych i górnych cieni, które oznaczają ekstrema cenowe, a które wystają powyżej oraz poniżej korpusu.

Każda pojedyncza świeca japońska dostarcza inwestorowi kilku kluczowych informacji w konkretnym przedziale cenowym. Chodzi o cenę otwarcia (open), cenę zamknięcia (close), cenę maksymalną (high) oraz cenę minimalną (low).

Skąd pochodzą formacje świecowe?

Formacje świecowe, wbrew pozorom, posiadają daleko idącą historię. Ta sięga bowiem XVIII-wiecznej Japonii (stąd właśnie nazywa je się też “świecami japońskimi”). To właśnie tam stworzył je Munehisa Homma – legendarny już kupiec ryżu. Zauważył on, że choć cena ryżu związana jest przede wszystkim z mechanizmem popytu i podaży, duży wpływ na rynek mają także emocje handlujących. Stworzył więc system zapisu cen, który pozwalał mu wizualizować psychologię rynku. Mimo wiekowości całego rozwiązania, to wciąż jest aktualne i powszechnie wykorzystywane na rynkach finansowych na całym świecie. Na Zachód trafiło ono jednak dopiero w latach 90. XX wieku, za sprawą Steve’a Nisona, który opisał ją w swojej książce “Świece japońskie i analiza wykresów”.

Rodzaje formacji świecowych

Formacje świecowe dzielą się na kilka podstawowych rodzajów, przy czym podział może nastąpić w oparciu na dwa rodzaje ich wymowy. Formacje odwrócenia trendu sygnalizują w związku z tym to, że obecny trend słabnie i może wkrótce dojść do zmiany kierunku (ku wzrostowemu lub spadkowemu). Z kolei formacje kontynuacji trendu sugerują, że rynek robi jedynie krótką przerwę i wkrótce powróci do pierwotnego kierunku.

Inna, częstsza klasyfikacja świec zakłada branie pod uwagę ilość świec potrzebnych do ich potwierdzenia. W tym przypadku warto podkreślić, że skuteczność formacji zależy od kontekstu rynkowego.

Formacje świecowe jednoświecowe

Formacje jednoświecowe wymagjaą tylko jednej świecy do dania sygnału, jednak ich skuteczność zależy przede wszystkim od tego, gdzie pojawią się na wykresie. Młot na przykład pojawia się w trendzie spadkowym i zwiastuje wzrostu (to mały korpus u góry i długi dolny cień). Doji z kolei to świeca, której cena otwarcia i zamknięcia są identyczne (brak jest korpusu). Oznacza niezdecydowanie rynku.

Formacje świecowe dwuświecowe

Tego typu formacje składają się z dwóch świec i odpowiadają relacji między nimi. Często wskazują na zmianę sentymentu rynku. Objęcie hossy to na przykład sytuacja, w której duża wzrostowa świeca zakrywa korpus poprzedniej, małej świecy spadkowej. Daje silny sygnał spadkowy. Objęcie bessy to sytuacja odwrotna – duża spadkowa świeca przykrywa poprzednią wzrostową, co daje silny sygnał spadkowy.

Formacje świecowe wieloświecowe

Formacje wieloświecowe składają się z trzech lub więcej świec, co czyni je bardziej wiarygodnymi. Gwiazda poranna na przykład stanowi trzyświecowy układ na dnie trendu spadkowego (duża czarna, mała niezdecydowana, duża biała). Stanowi klasyczny sygnał kupna. Gwiazda wieczorna z kolei jest taka sama, ale występuje na szczycie trendu wzrostowego. Daje sygnał do sprzedaży.

Do czego służą formacje świecowe?

Głównym zadaniem formacji świecowych jest identyfikowanie potencjalnych punktów zwrotnych rynków oraz momentów kontynuacji trendów. Pozwalają one zrozumieć walkę pomiędzy kupującymi a sprzedającymi. Służą do potwierdzania ważnych poziomów wsparcia i oporu, a także wyznaczania miejsc, w których warto wejść w pozycję oraz ustawić zlecenie obronne (stop loss).

Jak poprawnie korzystać z formacji świecowych?

Formacje świecowe zawsze powinny być analizowane przy braniu pod uwagę kontekstu rynkowego. Znaczenie tutaj ma między innymi:

  • dominujący trend – formacja odwrócenia ma sens jedynie wtedy, gdy jest co odwracać (musi istnieć wcześniejszy trend),
  • poziomy wsparcia i oporu – formacja młota na przykład jest znacznie silniejsza, gdy pojawia się na kluczowym poziomie wsparcia,
  • wolumenu – wiarygodność formacji rośnie, jeśli towarzyszy jej wysoki wolumen, a zatem duży obrót,
  • interwału czasowego.

Najczęstsze błędy przy interpretacji formacji świecowych

Zdecydowanie najczęstszym błędem popełnianym przy interpretacji formacji świecowych jest ignorowanie kontekstu i szukanie tych formacji pośrodku niczego. Nie ma co doszukiwać się formacji w każdej świecy, a zawsze powinno się skupiać na istotnych poziomach cenowych. Błędem jest też brak potwierdzenia sygnału. Zawsze warto poczekać na zamknięcie kolejnej świecy, by upewnić się, czy rynek zareagował zgodnie z oczekiwaniami. Podejmowanie zbyt pochopnych decyzji transakcyjnych to kolejny błąd, który ma tutaj swoje zastosowanie.

Podsumowanie

Formacje świecowe są naprawdę wartościowym narzędziem do analizy technicznej rynku. Nie możesz ich jednak traktować jako samodzielną strategię inwestycyjną. Zawsze bierz pod uwagę kontekst rynkowy, wykorzystuj swoje doświadczenie oraz umiejętnie łącz je z innymi elementami analizy rynku. Wtedy też możesz liczyć na ich największą skuteczność. Jeśli zaś chcesz przetestować ich działanie bez podejmowania ryzyka, koniecznie spróbuj je stosować na koncie demo. Gdy tam odniesiesz sukces, będziesz mógł powoli (i bezpiecznie) wdrażać je w obręb własnego systemu transakcyjnego.

Najczęściej zadawane pytania

  • Czym są formacje świecowe na wykresach?
    Formacje świecowe to określone układy świec cenowych na wykresie. Sygnałują możliwy kierunek przyszłego ruchu ceny. Pokazują relację popytu i podaży w danym czasie.
  • Skąd pochodzi technika świec japońskich?
    Pierwsze świece japońskie powstały w XVIII w. w Japonii. Stworzył je kupiec ryżu Munehisa Homma. Dziś są powszechnie stosowane na rynkach finansowych.
  • Jakie są główne rodzaje formacji świecowych?
    Formacje dzieli się na jednoświecowe, dwuświecowe i wieloświecowe. Jednoświecowe dają szybki sygnał, a wieloświecowe są zwykle bardziej wiarygodne. Wyróżnia się też formacje odwrócenia i kontynuacji trendu.
  • Do czego służą formacje świecowe?
    Pomagają znaleźć punkty zwrotne rynku i sygnały kontynuacji trendów. Ułatwiają określenie miejsc wejścia oraz wyjścia z pozycji. Są także użyteczne przy potwierdzaniu wsparć i oporów.
  • Jak poprawnie analizować formacje świecowe?
    Trzeba uwzględniać trend, poziomy wsparcia i oporu oraz wolumen. Formacja ma większe znaczenie przy kluczowych punktach cenowych. Zawsze warto poczekać na potwierdzenie zamknięciem kolejnej świecy.
  • Jakie błędy najczęściej popełniają inwestorzy?
    Najczęściej ignoruje się kontekst rynkowy i umieszcza formacje w oderwaniu od trendu. Błędem jest też szybkie podejmowanie decyzji bez potwierdzenia sygnału. Brak analizy wsparć i oporów obniża skuteczność interpretacji.

Zobacz również